Wat verteld het ons eigenlijk? Dat cijfertje dat uit de berekening komt.
BMI ofwel onze Body Mass Index. Iedereen heeft er al wel eens van gehoord. Het was tot vorig jaar een van de meest gebruikt tools in de medische wereld om de “gezondheidstoestand” van een persoon in te schatten. Om onze BMI te berekenen wordt er een verhouding genomen van het lichaamsgewicht tegenover de lengte in het kwadraat. Aan de hand van het bekomen cijfer worden personen in de categorieën ingedeeld ‘ondergewicht’, ‘gezond’, ‘overgewicht’ of ‘obesitas’. Eerder dit jaar werd er door meerdere experts aangegeven dat dit achterhaald is.
©Shutterstock
Waar komt BMI vandaan?
De formule voor BMI werd in 1832, bijna 200 jaar geleden, uitgevonden door Adolph Quetelet. Meneer Quetelet was een Belgische wiskundige, astronoom, statisticus en socioloog. Zoals je ziet, staat er geen medische opleiding mee in het rijtje. De formule werd gebruikt om statistische analyses te maken. Daar bovenop heeft Quetelet zelf aangegeven dat de formule niet gebruikt diende te worden als tool om het gewicht of het vetgehalte van een persoon te bepalen. Tussen de regels door kan je dus ook aannemen dat hij de formule niet ontwikkelde om de “gezondheidstoestand” van een persoon in te schatten.
Wat verteld het ons?
Het verteld ons eigenlijk helemaal niets!
Het enige wat het ons zegt is dus de uitkomst van een wiskundige formule: je lichaamsgewicht ten opzichte van je lengte in het kwadraat.
Niet meer en niet minder.
Het zegt niets over onze lichaamssamenstelling noch zegt het iets over onze gezondheidstoestand. De berekening brengt bijvoorbeeld de vetverdeling, spiermassa, het vochtgehalte niet in kaart. Zo kan je dus stellen dat bijvoorbeeld een atleet, met een behoorlijke spiermassa en een laag vetpercentage in de categorie met overgewicht valt. Doordat er geen rekening gehouden wordt met deze factoren worden duizenden mensen verkeerd gecategoriseerd waardoor een persoon onterecht in de categorie ‘ongezond’ of ‘gezond’ kan vallen.
Daarnaast zijn er ook mensen met overtollig lichaamsvet welke een “gezonde” BMI hebben en dus volgens die criteria niet aan overgewicht lijden. Hierdoor kunnen ernstige gezondheidsproblemen onopgemerkt en onbehandeld blijven.
Hoe kunnen we de gezondheidstoestand dan wel objectief bepalen?
Het bepalen van onze gezondheid is geen makkelijk sommetje om te maken. Meerdere factoren spelen hierbij een rol.
Zo weten we dat visceraal vet, vet dat zich rondom onze organen bevindt, een negatievere impact heeft op onze gezondheid dan subcutaan vet. Subcutaan vet ofwel onderhuids vet, het vet dat we kunnen “vastpakken”. Vandaar dat het ook belangrijk is om bijvoorbeeld naar de buik- en heupomtrek van een persoon te kijken. Maar ook dat zegt niet alles !
Het is van belang dat er naar het totaal plaatje gekeken wordt, rekening houden met symptomen/klachten die beschreven worden die op een slechte gezondheid wijzen zijn ook van belang. Daarom dat we soms even moeten stilstaan en echt luisteren. Luisteren naar wat ons eigen lichaam ons verteld. Maar wat nog belangrijker is, is dat ook gezondheidsmedewerkers, artsen, paramedici, etc. luisteren naar wat de persoon voor hun verteld. Welke klachten, ongemakken worden er benoemd? Wat kan dit allemaal betekenen? En neen, niet alle klachten zijn altijd op te lossen door gewichtsverlies “omdat men overgewicht heeft”.
Dat is een te makkelijk statement!
Dus blijft de vraag “kunnen we onze gezondheidstoestand dan eigenlijk meten?”. Het korte antwoord hierop is neen.
Onze gezondheid is niet effectief te meten of te weergeven aan de hand van een cijfertje. Integendeel, er zijn gigantisch veel zaken die bekeken moeten worden om de gezondheidstoestand van een persoon in te schatten. Hierbij wordt ook de mentale toestand in de weegschaal gelegd. Begint het wat de dagen..? De complexiteit van het geheel?
Mijn conclusie?
Ikzelf ben duidelijk geen voorstander om de BMI-formule te gebruiken om een uitspraak noch inschatting te doen van de gezondheidstoestand van een persoon. Mijn advies blijft dan ook om jezelf hier niet door te laten vangen. Gelukkig zijn er meerdere experten naar voren gekomen die aangeven dat het gebruik van de BMI-formule, zoals deze jaren gebruikt werd, achterhaald is. In de literatuur is er dus geen bewijs dat mensen met een BMI anders dan ‘gezond gewicht’ minder gezond zouden zijn.
Jouw gezondheid is namelijk zoveel meer dan een cijfertje!
Geef een reactie